Seksuele problemen

Seksuele problemen

Seksualiteit en intimiteit verlopen niet altijd en niet bij iedereen zonder zorgen of stress. Soms zijn er problemen die het seksueel functioneren in de weg staan. U vindt hier informatie over veel voorkomende klachten, zoals erectieproblemen, orgasmeproblemen, pijn bij het vrijen, problemen in seksueel verlangen en veranderingen in seksualiteit als gevolg van ouder worden.

Seksuele problemen bij mannen

De twee belangrijkste problemen op seksueel gebied bij mannen hebben betrekking op erectie-problemen en problemen rond de zaadlozing.

Erectiestoornissen
Van een erectiestoornis is sprake als een man regelmatig geen erectie kan krijgen of behouden die voldoende is om bevredigende seks te hebben. In officiële termen heet dit een 'erectiele disfunctie', in de volksmond impotentie. Dit laatste is echter een breder begrip, bij impotentie kan er ook sprake zijn van een libido-probleem; een probleem met het ‘zin hebben in seks’. In geval van een erectiestoornis kan een man niet of moeilijk seksuele gemeenschap hebben, en hij zal meer moeite hebben met het krijgen van een orgasme.

Bij een erectiestoornis kan er sprake zijn van een psychische oorzaak. Maar ook lichamelijke factoren kunnen een rol kunnen spelen. Bijna iedere man heeft wel een periode in zijn leven waarin hij last heeft van erectiestoornissen. Er wordt geschat dat ongeveer de helft van de mannen wel eens gedurende een periode problemen met het krijgen van een erectie heeft. Dit kan op alle leeftijden voorkomen, maar de grootste groep bestaat uit mannen ouder dan 60 jaar. Over het algemeen gaat de erectiestoornis vanzelf weer over.

Oorzaken

  • Psychische oorzaken van een erectiestoornis zijn bijvoorbeeld stress, depressies, (huwelijks)problemen of faalangst. In een dergelijk geval kan een seksuoloog en/of een psycholoog uitkomst bieden.
  • Vaatziekten, zoals hoge bloeddruk), verhoogd cholesterolgehalte en atherosclerose (aderverkalking) zijn de meest voorkomende lichamelijke oorzaken van erectiestoornissen. Ook andere ziekten kunnen erectiestoornissen tot gevolg hebben, zoals diabetes (suikerziekte), stofwisselingsziekten, epilepsie, de ziekte van Parkinson en multiple sclerose (MS). Ook ruggenmergletsel, bijvoorbeeld als gevolg van een ongeval, kan leiden tot erectiestoornissen. Verder kan een grote operatie in het bekkenverband erectiestoornissen veroorzaken. Een voorbeeld hiervan is het verwijderen van de prostaat wegens prostaatkanker.
  • Ten slotte zijn er nog bepaalde medicijnen die het krijgen van een goede erectie bemoeilijken, bijvoorbeeld diuretica, bètablokkers, anti-psychotica en middelen die ingrijpen op de hormoonspiegels. Verder kan overvloedig alcoholgebruik ook een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van de erectie.
  • Bij een klein deel van de mannen is er een directe hormonale oorzaak voor de erectieproblemen. Zij hebben een tekort aan het mannelijk hormoon testosteron.

Behandeling
Als het probleem langdurig blijft bestaan kan een behandeling zinvol zijn. Hierbij kunnen verschillende artsen betrokken zijn: een huisarts, een uroloog, een internist, een endocrinoloog, een seksuoloog en/of een psycholoog. Uit onderzoek blijkt dat zo'n 200.000 tot 300.000 mannen in Nederland in aanmerking komen voor medische behandeling vanwege een erectiestoornis.

Bij lichamelijke oorzaken van erectieproblemen zijn de volgende behandelingen mogelijk:

  • Erectiepillen
  • Injectie in de penis
  • Tablet in plasbuis
  • Erectieprothese
  • Hulpmiddelen

Naast de diverse behandelingsmogelijkheden die er zijn is het dan ook belangrijk om het probleem van de erectiestoornis bespreekbaar te maken met de partner - eventueel in samenspraak met een arts, psycholoog of seksuoloog. Dit kan al een deel van de onzekerheid en de schaamte wegnemen, en daarmee bijdragen aan een bevredigende oplossing het probleem.

Ga naar www.erectieplein.nl voor meer informatie

Problemen bij zaadlozing
Een orgasme gaat bij mannen meestal gepaard met een zaadlozing (ejaculatie). Bij een enkele zaadlozing worden tot wel 300 miljoen zaadcellen uitgedreven, op zoek naar een eicel die ze meestal niet vinden. Ze zwemmen rond in een vocht dat door de prostaat wordt geproduceerd. Het totale geloosde product heet sperma.

Een zaadlozing komt tot stand door reflexmatige prikkeling van de penis. Het is een proces in twee fasen. Allereerst, in de uitstootfase, hoopt zaadvloeistof zich op in de prostaat. Daarna volgt de uitdrijvingsfase: hierbij sluit de hals van de urinebuis zich, zodat geen urine bij het sperma komt. Dan trekken de spieren van de peniswortel en van de urinebuis in de penis zich samen, en persen zo het zaad naar buiten.

Er zijn twee belangrijke problemen: voortijdige zaadlozing en helemaal geen zaadlozing. Voortijdige zaadlozing komt heel vaak voor. Tijdens of net na de penetratie krijgt de man al een orgasme. Of in enkele gevallen al voordat er lichamelijk contact is geweest. Voortijdige zaadlozing overkomt vooral jongeren of is een teken van angst om slecht te presteren. Voortijdige zaadlozing komt veel vaker voor dan het uitblijven van een zaadlozing.

Sommige mannen hebben geen zaadlozing, of een droge zaadlozing. Bij een droog orgasme komt de man wel klaar met alle daarbij horende gevoelens, maar zonder zaadlozing. Dit kan komen door erfelijkheid, ziekte, medicijngebruik of een medische ingreep. Een voorbeeld van zo'n ingreep is de operatieve behandeling van goedaardige prostaatvergroting). Hierbij wordt prostaatweefsel via de plasbuis verwijderd en ontstaat er ruimte in de prostaat, waardoor plasklachten verdwijnen. Echter het gevolg is ook dat de blaashals bij een orgasme onvoldoende afsluit, waardoor het zaad niet naar buiten komt, maar in de blaas stroomt. Bij het plassen komt het dan (ongemerkt) mee naar buiten.

Het achterwege blijven van een zaadlozing kan ook worden veroorzaakt door overmatig veel seks, onvoldoende prikkeling van de penis of ouderdom. Vaak is er echter geen lichamelijke oorzaak, maar is het een psycho-seksueel probleem. In dat geval kan het ook zijn dat een man bij de ene partner geen zaadlozing heeft, maar wel bij een andere partner of bij het masturberen.

Behandeling
Indien de zaadlozingsreflex ontbreekt kan deze met behulp van vibratie technieken of met stroomstootjes (electro-ejaculatie) worden opgewekt.
Vibratie is een eenvoudige techniek die ook goed thuis kan worden toegepast.
Electro-ejaculatie moet in het ziekenhuis plaatsvinden en werkt vrijwel altijd. Nadeel is dat bij mannen met een intact zenuwstelsel deze ingreep onder narcose moet plaatsvinden in verband met pijn.

Op de website www.ziekenhuis.nl vindt u ook enkele pagina's over zaadlozingsproblemen.

Seksuele problemen bij vrouwen

De twee belangrijkste seksuele problemen bij vrouwen hebben betrekking op vaginisme en dyspareunie. Beide zijn het problemen die geslachtsgemeenschap ernstig kunnen hinderen of zelfs onmogelijk maken.

Vaginisme
Vaginisme is een onvrijwillige samentrekking van de onderste vaginale spieren waardoor de penis de vagina niet kan binnendringen. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zowel lichamelijke als psychische.

Onderzoek
Met behulp van de medische voorgeschiedenis en een lichamelijk onderzoek kan vaak worden vastgesteld of er sprake is van een lichamelijk probleem of een psychologische factor.

Behandeling
Lichamelijk problemen kunnen meestal worden opgelost. Als vaginisme aanhoudt, kunt u technieken leren om de spierkrampen te verminderen.
Gesprekstherapie voor zowel de vrouw als haar partner kan dit proces vergemakkelijken en eventuele angst verminderen.

De site www.vaginisme-info.nl biedt meer informatie.

Dyspareunie
Dyspareunie is pijn in de geslachtsdelen of diep in het bekken die wordt gevoeld tijdens de geslachtsgemeenschap. Pijn tijdens de gemeenschap kan zich voordoen bij de eerste pogingen tot geslachtsgemeenschap, of jaren later. De oorzaak kan lichamelijk of psychologisch zijn.

Een vrouw met dyspareunie kan angst voor de geslachtsgemeenschap ontwikkelen. Boosheid of afkeer jegens een seksuele partner zijn andere mogelijke problemen die moeten worden opgelost.

Onderzoek
De arts probeert vast te stellen of de oorzaak lichamelijk of psychisch is aan de hand van een complete ziektegeschiedenis en een bekkenonderzoek.

Behandeling
Afhankelijk van de oorzaak zijn een aantal behandelingen mogelijk:

  • het aanbrengen van een verdovende zalf vermindert de pijn
  • bepaalde baden kunnen verlichting geven
  • gebruik van glijmiddel 
  • een langduriger voorspel kan de vaginale afscheiding bevorderen
  • vrouwen die de menopauze (overgang) hebben bereikt, kunnen baat hebben bij het gebruik van oestrogeencrème of bij het innemen van oraal oestrogeen
  • soms helpt het veranderen van houding tijdens de gemeenschap
  • ontsteking en infectie van de vagina kunnen worden behandeld met geneesmiddelen
  • soms kan een operatie nodig zijn om cysten of abcessen te verwijderen, om een taai maagdenvlies te doorbreken of om een anatomische afwijking te verhelpen
  • een pessarium (ring), waarmee de baarmoeder wordt ondersteund, helpt bij sommige vrouwen.
  • een slecht passend diafragma (spiraaltje) kan vervangen worden of er moet een andere vorm van anticonceptie worden geprobeerd
  • soms kan het gebruik van pijnstillers of kalmerende middelen nodig zijn