Ontlastingsproblemen

Problemen met ontlasting kunnen erg vervelend zijn. Bovendien is het niet gemakkelijk om er over te praten.Toch is er in veel gevallen iets aan te doen. De problemen variëren van het ongewild verlies van ontlasting of windjes, of juist erg veel moeite met het hebben van ontlasting. Ook kunt u last hebben van bloed of slijm bij de ontlasting of pijn bij het hebben van ontlasting. Daarnaast zijn aambeien een veel voorkomende klacht die van invloed kan zijn op de stoelgang.

Ongewild verlies van ontlasting

Als iemand de controle over de stoelgang verliest, dus niet meer in staat is zijn ontlasting op te houden, is er sprake van fecale incontinentie. Fecale incontinentie is het onvermogen de buitenste anale sluitspier voldoende aan te spannen wanneer de endeldarm is uitgezet. Er kan dan lucht ontsnappen en er kan vloeibare en/of vaste ontlasting via de anus naar buiten lekken.

Mogelijke oorzaken van fecale incontinentie zijn:

  • een tumor in het ruggenmerg of multiple sclerose. Bij deze aandoeningen worden de zenuwen die de anale sluitspier sturen of die verantwoordelijk zijn voor het waarnemen van ontlasting in de endeldarm, beschadigd;
  • verlies aan elasticiteit van de endeldarm. Als gevolg hiervan wordt de tijd tussen het moment dat iemand de aanwezigheid van ontlasting voelt en het ogenblik waarop de aandrang ontstaat, korter. Dit verlies aan elasticiteit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van littekenweefsel dat ontstaat na een operatie of bestraling;
  • aandoeningen die tot ontsteking van de endeldarm leiden, zoals colitis (ontsteking van de dikke darm), kunnen ook het vasthouden van ontlasting bemoeilijken.

Bij vrouwen kan fecale incontinentie worden veroorzaakt door beschadiging van spieren of zenuwen tijdens een bevalling. Een andere mogelijkheid is zogenaamde schijnincontinentie. Dit kan optreden bij ernstige obstipatie. Soms lekt er dan (dunne) ontlasting weg waardoor het lijkt alsof iemand zijn ontlasting niet op kan houden, terwijl er juist gelaxeerd moet worden.

Onderzoeken
Bij fecale incontinentie wordt onder meer een anorectale manometrie gedaan. Hierbij worden de druk in de anus, de elasticiteit en het wel/niet kunnen waarnemen van ontlasting in de endeldarm, gemeten. Met een echografie kunnen de spiergroepen in de anus en de endeldarm in beeld gebracht worden.

Behandeling
Bij fecale incontinentie richt de behandeling zich onder meer op het voorkomen van diarree en op het bevorderen van een regelmatige stoelgang. De anale sluitspier kan door biofeedback worden versterkt. Dankzij deze vorm van fysiotherapie voelen mensen beter dat hun endeldarm vol is en kunnen zij leren hun sluitspier te spannen. Voor de behandeling van fecale incontinentie zijn soms ook geneesmiddelen of een operatie nodig.

Er bestaan vele hulpmiddelen om ontlasting op een veilige en discrete manier op te vangen. Deze zijn verkrijgbaar bij de apotheek of medische speciaalzaak. Vaak zijn er aparte spreekuren van incontinentieverpleegkundigen die u hier verder over kunnen informeren.

Lees meer over fecale incontinentie op www.incontinentie.net

Aambeien

Aambeien zijn kleine zwellichamen en bevinden zich aan de binnenkant van de anus. Wanneer ze tegen elkaar aanliggen, sluiten ze de anus lekdicht af. Bij veel druk op de aambeien kunnen ze uitrekken, uitzakken en zelfs naar buiten puilen. Dat kan een vervelend of pijnlijk gevoel geven. Daarbij kan het bloed in de zwellichamen gestuwd raken, waardoor aambeien makkelijk bloeden. Ook kan zich een bloedstolsel vormen in de adertjes rond de anus. Vooral een gebrek aan voedingsvezels in ons eten, waardoor de ontlasting te ingedikt en droog wordt, zorgt voor drukverhoging op de zwellichamen tijdens de stoelgang. Ook veel zitten, onvoldoende lichaamsbeweging en een te hoog lichaamsgewicht kunnen daartoe bijdragen.

Onderzoek
De klachten die aambeien kunnen veroorzaken, kunnen ook voorkomen bij andere afwijkingen van de endeldarm of de anus. Daarom wordt er onderzoek verricht van de anus, het anale kanaal en het begin van de endeldarm. Daarbij kijkt de arts naar de omgeving van de anus en de anus zelf en onderzoekt hij met zijn vinger een de anus en het aansluitende deel van de endeldarm. Soms is aanvullend onderzoek gewenst, bijvoorbeeld een kijkonderzoek van de dikke darm (endoscopie) of een röntgenfoto.

Behandeling
Klachten kunnen worden voorkomen door de stoelgang zacht te houden en te reguleren, waardoor u minder hoeft te persen. Daarvoor is het eten van voldoende voedingsvezels (zemelen, bruinbrood, etc.) en het drinken van veel water (1½ - 2 liter per dag) nodig. Ook regulering van het toiletbezoek is van belang. Zo moet u bij aandrang het toiletbezoek niet te lang uitstellen. Wanneer u probeert er een zekere regelmaat in te brengen, voorkomt u dat u op ongelegen momenten de ontlasting te lang moet ophouden. Zorg verder voor wat meer beweging en probeer zo nodig wat af te vallen. De meeste patiënten met aambeienklachten hebben baat bij deze maatregelen en leefregels. Wanneer desondanks de klachten toch voortduren, is verdere behandeling nodig. Een logische behandeling is het terugbrengen van de zwellichamen op hun oorspronkelijk plaats. Het uitzakken is dan verholpen en de aambeien kunnen dan ook geen klachten meer geven.

De volgende sites zijn een goed startpunt voor mensen die meer willen weten over aambeien.

www.mlds.nl
www.aambeien.startkabel.nl

Klik hier voor een filmpje van de site van www.ziekenhuis.nl over aambeien

Obstipatie/constipatie

Obstipatie (ook wel constipatie of verstopping genoemd) is een te trage, moeilijke stoelgang. Hierbij verblijft de ontlasting te lang in de darm, doordat de dikke-darmwand niet de normale peristaltische bewegingen maakt. Echte obstipatie is het minder dan drie keer per week krijgen van ontlasting die dan bovendien hard is. Obstipatie komt veel voor bij mensen met een zittende leefwijze en een verkeerd voedingspatroon (vooral een vezelarm dieet en onvoldoende vochtinname). Dit is in het algemeen de meest voorkomende oorzaak van obstipatie, ook bij kinderen.

Onderzoek
De huisarts kan endoscopisch onderzoek aanvragen en coloninloopfoto's laten maken om eventuele ernstige oorzaken van obstipatie, zoals dikke-darmkanker, uit te sluiten. Maar de arts zal altijd eerst de buik onderzoeken (harde massa's in de buik - dit is de ingedikte ontlasting die soms voelbaar) en een rectaal onderzoek uitvoeren.

Behandeling
Meestal is obstipatie niet ernstig en is er geen ernstige onderliggende ziekte. Het probleem is op te lossen met dieet- en leefwijze-adviezen. Neem contact op met uw huisarts indien de obstipatie langdurig (chronisch) aanwezig is en erg pijnlijk en hinderlijk is. Ga ook naar een arts als er bloed in de ontlasting zit of als de dieet- en leefwijze-adviezen na verloop van tijd niet blijken helpen. De meest voorkomende vorm van obstipatie, namelijk die ten gevolge van een ontoereikende inname van vezels en vocht en te weinig lichaamsbeweging, kan behandeld worden door de onderstaande maatregelen te nemen:

  • Zorg voor een regelmatige stoelgang (iedere ochtend op dezelfde tijd).
  • Neem de tijd voor de stoelgang.
  • Probeer de ontlasting niet op te houden.
  • Eet veel vezelrijke producten (bruinbrood, fruit, groente, enzovoort) en beperk het gebruik van meel, melk, eieren en bananen.
  • Voeg desnoods vezels of zemelen aan uw dieet toe.
  • Begin de ochtend met een of twee glazen lauwwarm water op de nuchtere maag en drink overdag veel vloeistof/water (ten minste zes glazen per dag).
  • Neem dagelijks lichaamsbeweging in de open lucht (maak bijvoorbeeld elke dag een fikse wandeling).

Als de obstipatie voortduurt, kan desnoods af en toe tegen bedtijd wat lactulose (op recept van de arts) worden ingenomen. Het gebruik van laxeermiddelen mag echter geen gewoonte worden! Bij zwangeren heeft het gebruik van zogenaamde 'volumevergroters' vaak een gunstig effect. Sennapeulenthee wordt door veel zwangeren die aan obstipatie lijden gebruikt. Helpen deze maatregelen niet, raadpleeg dan uw huisarts. Als er een andere onderliggende oorzaak voor de obstipatie is, bijvoorbeeld een depressie of een andere aandoening, dan dient deze behandeld te worden.

Veel informatie over obstipatie vindt u op www.mlds.nl